„Ale co mam konkretnie uczynić?" – pytanie takie stawia wielu uczniów i zainteresowanych, nawiązujących kontakt ze Szkołą Duchową Złotego Różokrzyża. To, co słyszycie podczas wykładów oraz służb świątynnych, wydaje się wam raczej abstrakcyjne. Chcielibyście otrzymać jeśli już nie zalecenia do specjalnych ćwiczeń, to przynajmniej konkretne pouczenia na temat sposobu postępowania. Odpowiada to potocznemu zachowaniu się w zwykłym życiu dialektycznym. Człowiek od dziecka otrzymuje wskazówki i pomoc w wyborze drogi życiowej, a narzucone zakazy wytyczają mu nieprzekraczalne granice.

W zewnętrznym, codziennym życiu normy i wzorce postępowania pomagają nam właściwie zachowywać się w najrozmaitszych sytuacjach, radzić sobie z trudnościami i zagrożeniami. Dziecko musi poznać funkcje swej rozwijającej się osobowości oraz swego ciała i zmysłów aby wiedzieć, jak wśród ludzi i w różnych sytuacjach posługiwać się swoją wolą, czuciem i myśleniem. Pozostawiają też na nas ślad minione okresy ludzkości oraz przeszłość mikrokosmosu, ponieważ wszystko, co kiedykolwiek istniało, musi objawić się obecnie. Ogólnie rzecz biorąc człowiek znajduje się jeszcze w fazie „Starego Testamentu". Rodzice, nauczyciele, władze – wszyscy oni reprezentują prawo, decydują o granicach, których nie można przekroczyć, nadają ton w dziedzinie moralności i norm życia społeczności, w której się obracamy. Jeśli się te reguły przekroczy, poja wia się sankcja – wszyscy to wiedzą. Tak więc jesteśmy uwarunkowani prawami, konwencjami i działamy w granicach, które nam zostały wyznaczone. Taki jest też sens życia w świecie, opierającym się na prawie przeciwieństw: doświadczyć tych granic, tych barier we wszelkich przejawach życia, niczym gorsetu. Winniśmy przeżyć, doświadczyć tych więzów, tych murów, o które obijamy się jako osobowości egocentryczne, żywiące ciągle jakieś potrzeby. W jakim celu? Otóż wszystko to ma ostatecznie tylko jeden cel, mianowicie doprowadzenie do tego, by stopniowo dojrzała w nas pewność, że w tym świecie nie jesteśmy tak prawdziwie u siebie. Przekonanie to winno się w nas rozkrzewić: coś się w nas i w tym świecie, w którym zostaliśmy umieszczeni, fundamentalnie nie zgadza. Winniśmy się stać poszukiwaczami nowej identyfikacji, nowego świata. Oto doświadczenie pogranicza, bolesne w swej początkowej nieokreśloności i braku kierunku, a przecież – błogosławione. Ponieważ wówczas może się zacząć faza nowotestamentowa. Trudność na tym progu polega przede wszystkim na tym, że faza ta jest diametralnie różna od poprzedniej i przez to wymaga także całkiem innego postępowania, działania. Sprawia to, że pomoc, otrzymywana przez kogoś dojrzałego do tego doświadczenia pogranicza, jest dla niego początkowo tak trudna do przyjęcia. „Czynić przez nie-czynienie" – to na przykład tego rodzaju początkowo zagadkowa rada, wyrażająca niemożność osiągnięcia wyzwolenia z koła narodzin i śmierci za pomocą naturalnych „ja". Kandydat zazwyczaj domaga się praw, nowych konkretnych wzorów postępowania, które powinny mu zapewnić zrozumiałą orientację. Wkrótce jednak zaczyna rozumieć, że nowe prawo, wobec którego stoi obecnie, prawo Powszechnej Miłości, nie narzuca żadnych granic, żadnych ograniczeń wytyczających drogę do nowego życia. Także i jego siła, będąca rezultatem utwierdzania samego siebie i dążenia do przeprowadzania swej woli, okazuje się tu nieprzydatna. Z tego, co Nowe, nie może on niczego uchwycić, ale wszystko może się stać jego udziałem. Jak?

IŚĆ ZA WEWNĘTRZNYM GŁOSEM

Teraz więc musi się on wsłuchiwać w głos wewnętrzny i spoglądać na wewnętrzny kompas. Jak to się dzieje? W tym celu musimy się wspiąć na górę. Czyż nie tam wypowiedział Jezus Pan do swych uczniów słowa pouczenia? Góra to wyższy stan świadomości; wstępuje się nań w drodze ciszy i ukierunkowania na pragnienie zbawienia. Jak dochodzi się do pragnienia zbawienia? Dzięki wglądowi, który dojrzewa w wyniku wielu bolesnych doświadczeń ograniczenia w tym świecie. Literatura Szkoły Duchowej umożliwia nam pogłębianie tego wglądu. W „Elementarnej filozofii nowoczesnego Różokrzyża" mówi się: „Czytelnik musi się zaniepokoić; materiał wykładu musi go zaabsorbować, zaatakować, jakby mieczem przeciąć na krzyż jego zainteresowanie intelektualne"[1]. Czytelnik często chciałby uzyskać więcej bardziej szczegółowych informacji, podczas gdy autorzy literatury Szkoły Duchowej ograniczają się tylko do napomknień i krótkich wskazówek. A przecież znajomość nagich faktów czy konkretne wskazówki co do postępowania łatwo tworzą iluzję, że się – w czysto intelektualnym sensie – coś zrozumiało, co jednak wedle miar nowego Życia jeszcze zrozumiane być nie może. Nie przeniknęło to jeszcze wtedy do serca, nie wywołało w atomie-nasieniu żadnego poruszenia, i dlatego nie zostało jeszcze prawdziwie, z wnętrza doświadczone jako siła. Postępowania nie wyznacza wtedy wewnętrzna konieczność płynąca z serca, która – bez długotrwałego intelektualnego rozważania – zostaje rozpoznana przez świadomość jako pewność i przekonanie. Konkretna ścieżka z natury śmierci do świata boskiego ma charakter bardzo indywidualny i tylko podstawowe jej kryteria są te same dla wszystkich. Krokiem naprzód jest każda konkretna zmiana abstrakcyjnej wskazówki we własną życiową praktykę; jest to częścią uczniowskiej ścieżki, jest to wyrazem siły, która rozpaliła w sercu ucznia Światło, oświetlające rozum wglądem. Tak więc zawsze chodzi o to, byśmy tak wznieśli się w świadomości, by rozum odzwierciedlał to, co przeniknęło do serca. Wtedy zauważymy, że ścieżka do Nowego Życia charakteryzuje się pewnymi prawidłowościami, jednakże jej owoce dojrzewają w nas dzięki łasce, którą odnajdujemy w nas samych jako nowe myśli, jako głębszy wgląd we współza leżności, jako dynamiczny impuls do czynu w dziele służenia ludzkości. Wtedy dopiero pochodzące z Nauki Powszechnej zdanie, abstrakcyjna wskazówka skierowana do wszystkich, zostaje prawdziwie zrozumiane i staje się realną inspiracją, z której wypływa uwalniająca, wspomagająca, dążąca do realizacji siła.

Źródło: Pentagram, Nr 17/1992. Blok tematyczny: Droga uczniowska w polu siły duchowej.